تبلیغات
تاریخ ایران و جهان
تاریخ ایران و جهان
از شــــــوش تا تــــهـــران
: : : :
درباره ما
موضوعات مطالب
آرشیو مطالب
نظرسنجی
باشکوه ترین دوره ی ایران پس از اسلام






نویسندگان
ابر برچسب ها
آمار و امكانات
آخرین بروزرسانی :
تعداد كل مطالب :
تعداد کل نویسندگان :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازید از وبلاگ :
اضافه كردن به علاقمندی ها
خانگی سازی
ذخیره صفحه
موجودات فضایی ، یوفو و جهان ماوراء
تبلیغات

انسان برای زندگی نیازمند به غذاست،که از راه کشاورزی بدست می آید.خاک حاصلخیز و آب  از ضرورتهای اولیه کشاورزی است. یکی از حاصلخیز ترین دشتهای جهان، دشت خوزستان است. رودهای پر آبی که در این استان در جریان هستند موقعیت مناسبی برای کشاورزی و تهیه غذا از این خاک حاصلخیز فراهم نموده است.در نتیجه خوزستان مکان مناسبی است برای اسکان.بدین سان این استان از هزاران سال قبل به عنوان محل سکونت انسانها انتخاب شده است.

سکونت و یکجا نشینی باعث پیدایش روستاها و شهرها می گردد. پیدایش شهرها و روستاها نیز بشر یت را محتاج امنیت و قانون گرایی می کند. اجرای قانون و امنیت نیز باعث پیشرفت ساکنان شهرها می گردد.این اتفاق در حدود شش هزار سال پیش در جنوب غربی کشور پر افتخار ایران روی داد. شهری بنیان گذاری شد به نام شوش، شهری که قرن ها پایتخت مقتدر ترین حکومت های مشرق زمین بوده.مکانی که از آن به نام بهشت باستان شناسان نام برده شده است.....

بسم الله الرحمن الرحیم

شوش،پایتخت کهن ایران پر افتخار

انسان برای زندگی نیازمند به غذاست،که از راه کشاورزی بدست می آید.خاک حاصلخیز و آب  از ضرورتهای اولیه کشاورزی است. یکی از حاصلخیز ترین دشتهای جهان، دشت خوزستان است. رودهای پر آبی که در این استان در جریان هستند موقعیت مناسبی برای کشاورزی و تهیه غذا از این خاک حاصلخیز فراهم نموده است.در نتیجه خوزستان مکان مناسبی است برای اسکان.بدین سان این استان از هزاران سال قبل به عنوان محل سکونت انسانها انتخاب شده است.

سکونت و یکجا نشینی باعث پیدایش روستاها و شهرها می گردد. پیدایش شهرها و روستاها نیز بشر یت را محتاج امنیت و قانون گرایی می کند. اجرای قانون و امنیت نیز باعث پیشرفت ساکنان شهرها می گردد.این اتفاق در حدود شش هزار سال پیش در جنوب غربی کشور پر افتخار ایران روی داد. شهری بنیان گذاری شد به نام شوش، شهری که قرن ها پایتخت مقتدر ترین حکومت های مشرق زمین بوده.مکانی که از آن به نام بهشت باستان شناسان نام برده شده است. لوح حموابی که از آن به عنوان اولین قانون مدون کشف یاد شده است در شوش کشف شد. برخی معتقدند که این لوح غنیمت جنگی بوده است ولی گیرشمن احتمال زیاد می دهد که این قوانین در شوش اجرا می شده است. مردمان کشور پرشکوه باستانی ایران بی شک ،نقش بسزایی در  پیشرفت تمدن بشری داشته اند .تا چندی پیش باستان شناسان در این باور بودند  که نخستین شهرها و تمدن ها ی این کره خاکی در دجله و فرات بنیان گذاشته شده است ولی با یک کشف شهر باستانی نزدیک جیرفت برخی به این نتیجه رسیده اند که این شهر ها از شهرهای بین النهرین کهن تر هستند.برگی دیگر از کتاب سنگین اسناد برتری این سرزمین افسانه ای نسبت به سایر کشورها . ابن مقفع گفته است نخستین بنایی که پس از طوفان نوح ساخته شده است حصار شهر شوش بود .تپه شوش یکی از غنی ترین تپه های کوهستانی این کره خاکی است.آثار به دست آمده از تپه هاتی اطراف آن به حدود 8000 هزار سال قبل بر می گردد.

 

شوش در ادوار تاریخ

نام شوش چندین قرن از صفحه گیتی محو شد تا آنکه داریوش بزرگ پادشاه هخامنشی به سال 521ق م.ضمن مسافرت به بابل از این محل عبور کرد و شهریجدید را بنیان نهاد و در آن قصرها و عمارات زیادی ساخت وآنگاه دستور داد تا برج و باروی این شهر را با دیوارهای قطور بلندی بسازند و در پای دیوار خندقی عمیق حفر کردند تا آب رودخانه شائور از آن بگذرد.شوش پایتخت جهان که آن روز با چهار رود خانه به دریا متصل می شد بدین صورت مقر شاهان، شاهزادگان، سفرا، هنرمندان و دیگر دانشمندانی شد که به آنجا می آمدند. آنچه مسلم است شوش در ان زمان از هر حیث مرکزیت داشته است و به همین جهت در زمان هخامنشیان این شهر از نظر سیاسی و اقتصادی از سه پایتخت دیگر ان روز یعنی اکباتان و تخت جمشید و بابل به مراتب با اهمیت تر بوده است.زیرا شهر شوش به واسطه چهار رودخانه کرخه ،شائور،آبدیز و کارون در زمان قدیم به دریای آزاد متصل می شده است.                                                                                     

 

وجه تسمیه شهر شوش

در خط عیلامی نام شوش پایتخت عیلام به صورت هزاروش نگاشته می شد یعنی ان را به زبان سومری می نوشتند و به زبان عیلامی می خواندندو این روش عینا در زبان اکدی هم بود در اکدی هم نام شوش را به سومری می نوشتند و به زبان خود آن را می خواندند. صورت هزاروش نام شوش در عیلامی (موش ران)است که جز نخست آن به معنی باغ و جز دوم آن به معنای سدر(کنار) می باشد و روی هم به معنی کنارستان یا باغ سدر است این واژه مرکب که در اکدی و عیلامی "شوشن"می خواندند یعنی شهر شوش.برخی گفته اند که به باور بعضی از دانشمندان شوش به معنای سوسن بوده است چون این این ناحیه پر از سوسن های زیبا است و شاید به همین مناسبت نام این شهر را شوشن یعنی سوسن انتخاب کرده اند.شوش در سنگ نبشته داریوش "خوجه"آمده هرودت ان را سوزیانا و استرابون "الامیس"عیلام میخواند و آن ایالتی بود شامل عیلام قدیم و کشور کاسیها که شامل خوزستان و لرستان امروز می شده است.

 

قدمت و عظمت شوش

شوش در تاریخ عمر طولانی خود دارای دو عصر طلایی بوده است.دوره عظمت پادشاهان عیلام در زمان "شیلخاک اینشوشیناک"که در این عصر خوزستان کشوری قوی و شوش شهری آباد و مجلل و با ساختمانها و قصرهای سلطنتی و غنایم پر بها بوده است. این دوره در سال645ق.م.بدست آشور بانیپال خاتمه یافتدوره دوم عصرشاهنشاهان هخامنشی است که داریوش بزرگ شوش را تجدید بنا نمود و قصرها و عمارات بسیار عالی و زیبا درآن برپا کرد مانند قصر معروف آپادانا و این شهر را یکی از پایتختهای شاهنشاهی هخامنشی قرار داد و شاهراه تاریخی شوش به سارد را احداث نمود که به واسطه ی آن این شهر که مرکز سیاست جهان بود مرکز تجارت شرق و غرب نیز گردید.

 

نگاهی به تاریخ شوش پیش از اسلام

ایلامیان،مادها،هخامنشیان،سلوکیان،اشکانیان و ساسانیان سلسله هایی بودند که تا قبل از اسلام در ایران حکومت می کردند.بطور مستند می توان ادعا کرد حکومت ایلام از حدود 2600 سال پیش ادامه داشت. پس از تثبیت حکومت ایلام،شهر شوش به پایتختی این حکومت رسید.ایلامیان چند سلسله بودند که هر کدام چند قرن حکومت کردند.قلمرو حکومت ایلام از خوزستان تا اصفهان بود. حکومت ایلام در حدود 2640 سال پیش بدست آشور بانی پال پادشاه خونریز بابل ساقط شده.در حدود 30 سال بعد دیاکو پادشاه ماد،پایتخت دولت آشور را تصرف کرده و قلمرو حکومت آشور بین ایران و بابل تقسیم شد.

همزمان با اواخر دولت ایلامیان،مادها در شمال غربی ایران حکومت می کردند.در حدود 1600 سال پیش استان فارس نیز در قلمرو مادها قرار داشت و فرمانرویان پارسی زیر نظر مادها حکومت می کردند.تا اینکه در حدود 2550 سال پیش کورش هخامنشی، که در قران از آن به نام ذوالقرنین یاد شده با متحد کردن مادها و پارسها دولت هخامنشی را بنیان گذاشت.سپس بابل را که بر علیه او سر به شورش برداشته بود با آرامی تسخیر کرد و به قلمرو حکومت خود افزود. او در بابل فرمانی صادر کر د که به عنوان نخستین فرمان جهانی حقوق بشر از آن یاد می شود.

بخشی از نخستین فرمان جهانی حقوق بشر

منم کورش،شاه جهان،شاه بزرگ، شاه دادگر، پسر کمبوجیه .آنگاه که بدون جنگ و مبارزه وارد بابل شدم همه مردم گامهای مرا با شادمانی پذیرفتند،ارتش بزرگ من به آرامی وارد بابل شد .نگذاشتم رنج و آزاری به مردم این شهر و این سرزمین وارد شود . من برای صلح کوشیدم. من برده داری را برانداختم،به بدبختی های آنان پایان بخشیدم.فرمان دادم که همه مردم در پرستش خدای خود آزاد باشند.من همه شهرهایی که ویران شده بود از نو ساختم.فرمان دادم تا همه نیایشگاه هایی که بسته شده بود بگشایند.همه خدایان این نیایشگاه ها را به جای خود باز گردانم. همه مردم که پراکنده و آواره شده بودندبه جایگاه های خود بر گردانم و خانه های ویران آنان را آباد کردم.من برای همه مردم جامعه های آرام ساختم و صلح و آرامش را به آنها اعطا کردم.

شهر قدیم شوش پایتخت عیلام در دشت حاصلخیز خوزستان که امتداد جلگه بین النهرین در ایران است قرارگرفته.از ادوار باستانی تا اوایل اسلام شوش همیشه محل سکونت بوده است.                                                                                                    

با حفریات باستان شناسی در این مکان سلسله شهرهایی اززیر خاک بیرون آمده اندکه بیشتر آنها نقش مهمی در تاریخ تکامل هنر آسیای غربی داشته اند.محل باستانی شوش امروز به صورت تپه عظیم و وسیعی نمایان است که حفریات باستانشناسی گودالهای عمیقی در آن به وجود آورده اند و چهار بخش متمایزرا شامل میشود:آکروپل-شهرشاهی-آپادانا-شهرکارگران .                                                                        

شوش کهنترین شهر جهان حدود 6000سال پیش از میلادبه عنوان کانون مذهبی ساکنان دشت اطراف بنیاد نهاده شد.نخستین کسی که ویرانه های شوش باستان را بازشناخت

بنجامین بن جناح خاخام کلیمی بود که بین سالهای 1163و1173میلادی برای بررسی وضعیت کلیمیان در ایران به سر می برد.وی هنگام زیارت دانیال نبی(ع)از تپه های باستانی شوش نیز دیدن کرد.شهر شوش در طول تاریخ بارها مورد هجوم قرار گرفت . اولین بار آشور بانی پال امپراتور آشور آن را تخریب و سپس به دست اسکندر غارت شد. در دوران جنگ تحمیلی عراق نیز این شهر در طی عملیات فتح المبین دلیرانه دست دشمن را از حریم مقدس این خاک کوتاه و ایستادگی خود را تکرار کرد.                       

شهر باستانی شوش روزگاری مرکز برخورد دو تمدن مهم بوده، که هریک به سهم خود در دیگری تأثیر داشته است، یکی تمدن جلگه میانرودان ودیگری تمدن خود فلات ایران. قرار گرفتن این منطقه در شمال خلیج فارس و نیز همسایگی با میانرودان در پیدایش این وضع ویژه تأثیر بسیاری داشته است.

شوش در دوره هخامنشیان شکوه گذشته خویش را باز یافته وچهار راه شرق وغرب گردید. با توجه به اهمیت و موقعیت جغرافیایی و سیاسی خاص شوش بود که راههای بسیاری و به ویژه راه بزرگ موسوم به «راه شاهی» ارتباط این شهر را به نقاط گوناگون جهان برقرار کرد.                                                                                                                                              

عیلامی ها اولین قومی هستند که شوش را رونق بخشیدند . در دوران تسلط این قوم شوش آن چنان اعتباری یافت که به پایتختی برگزیده شد . شوش پس از تسلط هخامنشیان نیز عظمت خود را حفظ نمود و داریوش هخامنشی آن را به عنوان پایتخت زمستانی برگزید وتا اوایل تسلط مسلمانان عرب همچنان رونق داشت . در زمان ساسانیان شوش پایتخت زمستانی بود . از سده دوم تا هفتم-ق نیز دوباره رونقی نصیب این شهر گشت ، ولی با حمله مغولان عظمت وشکوه آن از میان رفت . از سال 1349 میلادی باستان شناسان به کاوش در ویرانه های شوش پرداختند وآثار نفیسی از شهر خاموش ومتروک شوش بدست آوردند . قلعه معروف شوش در سال 1898 توسط مورگان بر فراز تپه آکروپل بنا گردیده است.

ایلامی ها

در ابتدای تاریخ بشر که انسان متمدن با اختراع ذوب فلز و خط به پیشرفت چشمگیری دست یافته بود منطقه بین النهرین جایگاه ویژه ای داشت. سه تمدن مشهور در این قسمت در جوار یکدیگر می زیستند:آشوری ها ، ایلامی ها و بابلی ها . شوش پایتخت ایلام از موقعیت ممتازی برخوردار بود. ایلام در واقع تلفظ آشوری سرزمین هل تم تی به زبان ایلامی است و هل تم تی به معنای سرزمین خدایان است.دلایل اصلی پیشرفت ایلامی ها و پایتخت آنان شوش از حدود 6000 سال پیش به این شرح است: 1- دلایل ژنتیکی مبتنی بر هوش ذاتی 2- دلایل اقلیمی و مناسب بودن جلگه خوزستان برای کشاورزی و دامپروری 3- رقابت با تمدنهای مجاور خصوصا" تمدنهای بین النهرین.

به این ترتیب ایلامی ها توانستند برای هزاران سال در پایتخت خود شوش قدمهای بسیار موثری برای پیشرفت خود و تمدن بشر بردارند، به طوریکه پیشرفت خط، معماری، ذوب فلزات و شیشه و هنر پیکر تراشی همگی مدیون مردمان ایلام است. گستره سرزمین ایلام گاهی بسیار وسیع بوده است به طوریکه گاهی تمامی تمدن های بزرگ اطراف خود را مطیع خویش می ساختند و تمدن آنها تا مرزهای مصر گسترش می یافت. در آن هنگام شوش علاوه بر پایتخت بودن یک شهر مذهبی و کانون عبادی تمام عیار محسوب می شد.آثاری که از شوش، هفت تپه، چغازنبیل و ایذه به دست آمده است حقایق زیادی را در مورد نوع زیست و نگاه ایدئولوژیک آنها روشن ساخته است اما بسیاری از سوالات راجع به تمدن ایلامی هنوز در پرده ابهام باقی مانده است.

از میان آثار باستانی شوش در دوره ایلامی پیکره خدایان جایگاه ویژه ای دارد. یک نمونه که در موزه لوور نگهداری می شود و از جنس طلاست بسیار چشمگیر است. جام معروف شوش که چند نمونه از آن در اکتشافات باستانی به دست آمده است و یک نمونه آن در موزه لوور فرانسه نگهداری می شود اثری بسیار زیبا و سمبولیک است. نوع اغراقی که در تصاویر روی جام به کار رفته است انسان را به یاد سبک های هنری معاصر مثل کوبیسم می اندازد. معبد چغازنبیل و آثاری که در آن کشف شد اوج درخشش تمدن ایلامی را نشان می دهد. حفاری ها و پژوهش های آقای گیرشمن در ابتدای قرن گذشته نشان داد که ایلامی ها از عناصر طبیعی مثل شیشه ، قیر ،فلزات و لعاب کاشی در ساختمان سازی استفاده می کردند. استفاده از چرخ در ابعاد بزرگ و ایجاد شکافهای موازی روی زمین به مثابه ریل از دیگر ابتکارات بی نظیر ایلامی ها بوده است. نوع روابط اجتماعی و شیوه های قانون گذاری نیز در دوره ایلامی بسیار جالب توجه است و زمینه ای بسیار جالب و بکر برای پژوشگران تاریخی است.

هخامنشیان

پس از سقوط ایلامی ها شوش برای مدتی اعتبار و شکوه خویش را از دست داد اما با ظهور بزرگترین سلسله تاریخ یعنی هخامنشیان و به دلیل علاقه و رابطه آنها با ایلامی ها ، شوش بار دیگر اعتبار و منزلت بسیار یافت. در این زمان شوش به مدت چهار قرن به عنوان مهمترین پایتخت هخامنشیان در جهان شناخته می شد. پادشاهان هخامنشی بناهای باشکوه بسیاری در شوش ساختند و سفرای سیاسی کشورها در شوش به دیدار شاه می رسیدند. پیوند و تعهد ملل مختلف در ساخت بناهای شوش در آثاری که به آثاری که  به دست آمده مشهود است. داریوش در کتیبه ای در شوش می گوید : "به یاری اهورامزدا کاخ با شکوه شوش را بنا کردم".

دشتهای حاصلخیز شوش دیر زمانی شاهد حرکت سربازان هخامنشی برای فتح مصر و یونان بود و جهان متاثر از فعالیت های سیاسی بود که در شوش اتفاق می افتاد. و شوش که در آن زمان چندین هزار سال از عمر خود را سپری کرده بود به بالاترین موقعیت سیاسی رسید. اما با حمله اسکندر به ایران و شکست آریوبرزن در جنگ با یونانیان و ورود آنان به شوش ، این شهر دیگر هرگز  آن شکوه و عظمت را بازنیافت. نقل است که اسکندر در شوش دستور داد تا سردارانش از دختران نجیب زاده ایرانی همسرانی برای خود برگزینند. سربازان اسکندر قبل از عزیمت ایشان به فلات مرکزی ایران، بسیاری از آثار باشکوه هخامنشی در شوش را ویران کردند و شهر در غم شکست ایرانیان به سوگ نشست.

ارسال شده توسط سجاد 7000 در ساعت 10:28 ق.ظ | نظرت شما ()
عناوین آخرین مطالب ارسالی

s